# از اشاره تا اولین کلمه: ۹ تا ۱۳ ماهگی

- نشانی: https://rhyme.hightonic.nl/articles/%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%84%D9%85%D9%87-%DB%B9-%D8%AA%D8%A7-%DB%B1%DB%B3-%D9%85%D8%A7%D9%87%DA%AF%DB%8C
- مناسب: ۹ تا ۱۳ ماهگی
- آخرین به‌روزرسانی: 2026-10-03
- بازبینی علمی: 2026-10-03
- ناشر: مجله رایم (اپ رایم)

> بای‌بای، اشاره کردن، فهمیدن «نه» و اولین «مامان/بابا» معنادار؛ پنجره طلایی شروع زبان.

فهرست نشانه‌های رشد ۱۲ ماهگی «بای‌بای می‌کند»، «پدر یا مادر را با مامان/بابا یا اسم مخصوص صدا می‌زند»، «معنی نه را می‌فهمد» و «با شما بازی‌هایی مثل دست‌دستی می‌کند» را آورده است. اشاره کردن با انگشت برای خواستن یا نشان دادن (۱۲ تا ۱۵ ماه) پیش‌بینی‌کننده قوی رشد زبان است و حتماً به آن پاسخ دهید.

### چگونه زبان را بسازید

- **به اشاره‌اش پاسخ کلامی دهید:** اشاره کرد به موز → «موز! موز می‌خوای؟» و بعد بدهید. اشاره را بدون کلام رد نکنید.
- **کلمات کوتاه و تکراری** در موقعیت واقعی: «بالا» وقتی بلندش می‌کنید، «تمام» وقتی غذا تمام شد.
- **بازی‌های کلامی تکراری:** دست‌دستی، دالّی، «کو؟… اینجاست!».
- **کتاب هر روز**، ترجیحاً همان کتاب‌های آشنا؛ تکرار برای یادگیری کلمه لازم است.
- **زبان اشاره نوزادی** گفتار را به تأخیر نمی‌اندازد و ناکامی را کم می‌کند.

### کِی با پزشک صحبت کنید

اگر تا ۱۲ ماهگی اشاره نمی‌کند، بای‌بای نمی‌کند، به اسمش برنمی‌گردد یا هیچ هجای معناداری ندارد، ارزیابی زودهنگام شنوایی و رشد لازم است. منتظر «خودش درست می‌شود» نمانید.

این مطلب برای آگاهی والدین است و جایگزین معاینهٔ پزشک نیست.