تأخیر رشد در کودکان: علت‌ها، تشخیص و راهکارها
هر کودک به سرعت خاصی رشد می‌کند. با این حال، برای تشخیص رشد نرمال و در صورت وجود تأخیرهای رشدی، والدین باید اقدامات مناسبی را انجام دهند.
تأخیر رشد به زمانی اشاره دارد که کودک در یک بازه زمانی خاص به مهارت و عملکرد مورد انتظار نرسیده باشد. به عنوان مثال، اگر محدوده نرمال راه رفتن برای کودکان بین ۹ تا ۱۸ ماهگی باشد و کودک ۲۰ ماهه هنوز راه رفتن را شروع نکرده باشد، می‌توان آن را یک تأخیر رشدی دانست.
انواع مختلفی از تأخیرهای رشدی در نوزادان و کودکان وجود دارد مانند تأخیر در مهارت‌های حرکتی بزرگ، مهارت‌های حرکتی ظریف، مهارت‌های زبانی، مهارت‌های شناختی، مهارت‌های خودمراقبتی، مهارت‌های اجتماعی و غیره.
معمولاً والدین اولین کسانی هستند که متوجه تأخیر در رشد فرزندشان می‌شوند. درمان و مداخله زود هنگام تأثیرات بسیار خوبی دارد. بنابراین اگر کودک شما تأخیر رشدی دارد، باید به یک متخصص مراجعه کنید.
تأخیرهای رشدی متناسب با سن کودک:
- 2 ماهگی
- به صداهای بلند پاسخ نمی‌دهد.
- اشیای متحرک را دنبال نمی‌کند.
- به دیگران لبخند نمی‌زند.
- دست‌هایش را به سمت دهان نمی‌برد.
- وقتی روی شکم خود دراز می‌کشد، نمی‌تواند سر را بالا نگه دارد.
- 4 ماهگی
- اشیا متحرک را دنبال نمی‌کند.
- به دیگران لبخند نمی‌زند.
- نمی‌تواند سر را ثابت نگه دارد.
- سر و صدا نمی کند.
- چیزها را به دهان نمی‌برد.
- وقتی پاهایش روی یک سطح سفت قرار می‌گیرد، بر روی آن فشار نمی آورد.
- در حرکت یک یا هر دو چشمش مشکل وجود دارد.
- 6 ماهگی
- برای گرفتن چیزهایی که در دسترس هستند، تلاش نمی‌کند.
- هیچ محبتی به اطرافیان و حتی مادر نشان نمی‌دهد.
- به صداهای اطراف خود پاسخ نمی‌دهد.
- در بردن اشیا به دهان مشکل دارد.
- مانند یک عروسک پارچه ای، بسیار شُل به نظر می‌رسد.( بدن و اندام‌ها سست هستند).
- صداهای مصوت تولید نمی‌کند ("آ"، "او"، "ای").
- در هیچ جهتی نمی‌چرخد.
- نمی‌خندد و جیغ نمی‌کشد.
- در بازوها و ران‌ها حرکات محدودی انجام می دهد.
- 9 ماهگی
- عدم توانایی تحمل وزن روی پاها و ایستادن حتی با حمایت کردن.
- بدون کمک نمی‌نشیند.
- غرغر نمی‌کند («مامان»، «بابا» ).
- هیچ بازی رفت و بر گشتی را انجام نمی‌دهد.
- وقتی او را با اسم صدا کنید، پاسخ نمی‌دهد.
- افراد آشنا را نمی‌شناسد.
- به جایی که اشاره می‌کنید، نگاه نمی‌کند.
- اسباب بازی‌ها را از یک دست به دست دیگر نمی‌دهد.
- 12 ماهگی
- عدم توانایی تحمل وزن روی پاها و ایستادن حتی با حمایت کردن.
- چیزهای پنهان را جستجو نمی‌کند.
- به چیزی اشاره نمی‌کند.
- حرکاتی مانند تکان دادن سر را یاد نمی‌گیرد.
- کلمات تکی مانند «ماما» یا «بابا» را نمی‌گوید.
- مهارت‌های قبلی را از دست می‌دهد.
اگر کودک شما نارس به دنیا آمده باشد، به زمان بیشتری نسبت به سایر بچه‌های هم سن و سال خود نیاز دارد تا بتواند مهارت‌ها را یاد بگیرد. پزشکان معمولاً پیشرفت رشد کودکان را با استفاده از تاریخ تولد آنها تا سومین سال تولدشان، پیگیری می‌کنند.
