جدول واکسیناسیون کودکان در ایران (برنامهٔ کشوری)
کودکان در ایران طبق برنامهٔ کشوری ایمنسازی در ۷ نوبت واکسن میزنند: بدو تولد، ۲ ماهگی، ۴ ماهگی، ۶ ماهگی، ۱۲ ماهگی، ۱۸ ماهگی، ۶ سالگی. از ۱۴۰۳ واکسنهای پنوموکوک و روتاویروس هم به برنامه اضافه شدهاند. همهٔ واکسنهای برنامهٔ کشوری در مراکز بهداشت رایگان است.
تاریخ تولد کودک را وارد کنید تا تاریخ دقیق هر نوبت واکسن را ببینید.
| نوبت | واکسنها |
|---|---|
| بدو تولد | بثژ (سل) هپاتیت ب (نوبت اول) فلج اطفال خوراکی (نوبت صفر) |
| ۲ ماهگی | پنجگانه (نوبت اول) فلج اطفال خوراکی (نوبت اول) پنوموکوک (نوبت اول) روتاویروس (نوبت اول) |
| ۴ ماهگی | پنجگانه (نوبت دوم) فلج اطفال خوراکی (نوبت دوم) فلج اطفال تزریقی (نوبت اول) پنوموکوک (نوبت دوم) روتاویروس (نوبت دوم) |
| ۶ ماهگی | پنجگانه (نوبت سوم) فلج اطفال خوراکی (نوبت سوم) فلج اطفال تزریقی (نوبت دوم) روتاویروس (نوبت سوم) |
| ۱۲ ماهگی | سرخک، سرخجه و اوریون (MMR) (نوبت اول) پنوموکوک (نوبت سوم (یادآور)) |
| ۱۸ ماهگی | سهگانه (یادآور اول) فلج اطفال خوراکی (یادآور اول) سرخک، سرخجه و اوریون (MMR) (نوبت دوم) |
| ۶ سالگی | سهگانه (یادآور دوم) فلج اطفال خوراکی (یادآور دوم) |
توضیح هر نوبت
بدو تولد
- بثژ (BCG): واکسن سل، تزریق زیر پوست بازو؛ جای آن چند هفته بعد زخم کوچک و سپس جوشگاه میشود که طبیعی است.
- هپاتیت ب: نوبت اول، تزریقی.
- فلج اطفال خوراکی: قطرهٔ خوراکی، نوبت صفر.
- همه در زایشگاه یا مرکز بهداشت و رایگان.
۲ ماهگی
- پنجگانه: دیفتری، کزاز، سیاهسرفه، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزای نوع ب در یک تزریق (نوبت اول).
- فلج اطفال خوراکی: نوبت اول.
- پنوموکوک (PCV): نوبت اول، تزریقی (در برنامهٔ کشوری از ۱۴۰۳).
- روتاویروس: نوبت اول، قطرهٔ خوراکی (در برنامهٔ کشوری از ۱۴۰۳).
- تب خفیف، بیقراری و درد محل تزریق ۱ تا ۲ روز طبیعی است. تب ۳۸ یا بالاتر در زیر ۳ ماهگی حتی بعد از واکسن باید معاینه شود.
۴ ماهگی
- پنجگانه: نوبت دوم.
- فلج اطفال خوراکی: نوبت دوم.
- فلج اطفال تزریقی (IPV).
- پنوموکوک: نوبت دوم.
- روتاویروس: نوبت دوم.
- شیر دادن حین و بلافاصله بعد از تزریق درد را کم میکند.
۶ ماهگی
- پنجگانه: نوبت سوم.
- فلج اطفال خوراکی: نوبت سوم.
- فلج اطفال تزریقی: نوبت دوم.
- روتاویروس: نوبت سوم و آخر.
- نوبت بعدی ۱۲ ماهگی است. واکسن آنفلوانزا جزو برنامهٔ کشوری نیست؛ در صورت توصیهٔ پزشک از ۶ ماهگی قابل تزریق است.
۱۲ ماهگی
- سرخک، سرخجه و اوریون (MMR): نوبت اول، تزریقی. تب و دانههای خفیف ۷ تا ۱۲ روز بعد طبیعی است.
- پنوموکوک: نوبت سوم (یادآور).
- MMR پیش از ۱۲ ماهگی زده نمیشود.
۱۸ ماهگی
- سهگانه (دیفتری، کزاز، سیاهسرفه): یادآور.
- فلج اطفال خوراکی: یادآور.
- سرخک، سرخجه و اوریون (MMR): نوبت دوم.
- پس از این نوبت، واکسن بعدی ۶ سالگی است.
۶ سالگی
- سهگانه: یادآور پیش از دبستان.
- فلج اطفال خوراکی: یادآور.
- بعد از ۶ سالگی بهجای سهگانه، دوگانهٔ بزرگسال زده میشود و یادآور کزاز-دیفتری هر ۱۰ سال است.
پرسشهای پرتکرار
اگر نوبت واکسن کودک عقب افتاد چه کنیم؟
در اولین فرصت به مرکز بهداشت مراجعه کنید. واکسیناسیون از همان نوبت عقبافتاده ادامه پیدا میکند و لازم نیست نوبتهای قبلی تکرار شوند؛ کارکنان مرکز بهداشت زمان نوبتهای بعدی را دوباره تنظیم میکنند.
این جدول بر اساس برنامه و راهنمای ایمنسازی کشوری وزارت بهداشت (مصوب ۱۴۰۳) تنظیم شده است. برای واکسنهای خاص (نوزاد نارس، بیماری زمینهای یا سفر) با پزشک یا مرکز بهداشت مشورت کنید.